LAMBO’s Lessenbank. Les 4 – Geloof in de kunst (examenoefening)

Niveau: bovenbouw vwo*
Vak: Kunst Algemeen
Deze les is voor leerlingen die de stof van het thema Cultuur van de Kerk beheersen. Zij herhalen de belangrijkste kenmerken van de beeldende kunst uit deze periode en werken aan vaardigheden zoals leren beschrijven, onderzoeken en interpreteren, rekening houdend met visies, doelen, tijd plaats en functie (eindexamen domein A). Deze les sluit aan bij ART-History, Cultuur van de Kerk van de 11e t/m de 14e eeuw, pag. 4-44.

* Als u dit thema ook met de havo bespreekt, is deze les ook uitstekend voor havo-klassen te gebruiken. U kunt dit format uiteraard ook toepassen op de andere onderdelen uit de ART-History-delen.

Door: Paula Hertogh

Lees verder

Soul of a Nation, maar zonder Basquiat

Door Bert Boermans

De volledige titel van de tentoonstelling in het Tate Modern luidt Soul of a Nation: Art in the Age of Black Power. Een confronterend overzicht van Afro-Amerikaanse kunst tussen 1963 en 1983. In 1963 waren de betogingen van The Civil Rights Movement in Amerika op hun hoogtepunt. Het was het tijdperk van Black Power en de Black Panther Party die voor gelijke rechten voor zwarten streden, en mede geïnspireerd werden door Afrikaanse staten die in die tijd loskwamen van hun kolonisator en onafhankelijk werden. Daarmee begint de tentoonstelling.

Lees verder

Intriges aan het hof. Deel VI-2: Het Engelse hof in de tweede helft van de 20e eeuw, Lady Di

In het kader van onze herziene uitgave ART-History, Hofcultuur (2016) blogt LAMBO de serie Intriges aan het hof. Deze week deel VI-2, over het Engelse hof in de tweede helft van de 20e eeuw. Je leest over het dramatische sprookjeshuwelijk van prinses Diana.

Deze slideshow heeft JavaScript nodig.

Door Marita Vervoort

Het eerste deel over het Engelse Hof eindigde met prinses Margaret, die na een tragische liefdesaffaire en een daarop volgend turbulent leven vol (buitenechtelijke) escapades op 71-jarige leeftijd sterft in een Londens ziekenhuis. Haar oudere zus Elisabeth is dan al bijna een halve eeuw koningin, en heeft in de tussentijd vier kinderen gekregen, van wie kroonprins Charles (1948) de oudste is.

Lees verder

Intriges aan het hof. Deel VI: Het Engelse hof in de 20e eeuw

In het kader van onze herziene uitgave ART-History, Hofcultuur (2016) blogt LAMBO de serie Intriges aan het hof. Deze week deel VI, over het Engelse hof in de eerste helft van de 20e eeuw. Je leest over een koning die zijn troon afstaat voor de liefde, een rebelse prinses, en een sterke, jonge vrouw die koningin wordt.

Door Marita Vervoort

Op het moment kun je bij Netflix een zeer interessante historische serie (van 10 delen) zien over het Engelse hof in de eerste helft van de 20e eeuw: The Crown.

Officiële trailer van de Netflixserie The Crown. Lees verder

Intriges aan het hof. Deel V: Isabella de’Medici en het Florentijnse hof

In het kader van onze recent herziene uitgave ART-History, Hofcultuur (2016) blogt LAMBO de serie Intriges aan het hof. Deze week deel V, over de welbekende familie de’Medici in de zestiende eeuw, en het tragisch levensverhaal van dochter Isabella.

Door Marita Vervoort

Isabella Romola de’Medici wordt op 31 augustus 1542 geboren als derde van de elf kinderen – van wie er zeven de volwassenheid nooit hebben bereikt – van Groothertog Cosimo I de’Medici van Florence en zijn Spaanse echtgenote Eleonora di Toledo (wier schoonheid Bronzino geïnspireerd heeft tot een paar van zijn mooiste schilderijen).

Samen met hun broers en zussen groeien De’Medici-meisjes op te midden van pracht en praal in het Palazzo Pitti en het Palazzo Vecchio in Florence. Op het familiale buiten, de Villa di Castello, brengen ze lange lome zomers door. In 1558 vindt op dit landgoed het gearrangeerde huwelijk plaats van de dan zestienjarige Isabella met Paulo Giordano d’Orsini (dan zeventien), met wie ze sinds haar elfde is verloofd. Haar man vertrekt de dag na de bruiloft naar zijn eigen Palazzo in Bracciano net ten noorden van Rome; zeer ongewoon in die tijd. Isabella – en misschien nog wel belangrijker: haar enorme bruidsschat – blijft thuis bij haar familie, dicht bij haar vader, die haar aanbidt. Lees verder

Studie van kunst en cultuur met ART-History

Door Bert Boermans & Ad van der Borght

ART-History Moderne online.jpg

ART-History, Cultuur van het Moderne, online
Deze zomer waren er genoeg regenachtige dagen om achter de computer te schuilen. Zodoende is tijdens de zomervakantie ART-History, Cultuur van het Moderne, online gereedgekomen, hoewel auteur Ad van der Borght er al maanden daarvoor mee begonnen was. Met deze online-uitgave vervalt de eerdere dvd-rom over dit examenonderwerp voor havo en vwo. De dvd-rom, die alleen op een Windows-PC werkte, had te veel beperkingen. Deze online-versie is geschikt voor iedere pc, Mac, tablet en smartphone in elke webbrowser! Met de nieuwe platformonafhankelijke online-uitgave kunnen leerlingen overal waar WiFi is aan de slag om zich optimaal voor te bereiden op het examen. Behalve met de theorie raken leerlingen ook vertrouwd met de werkwijze van het eindexamen, door te oefenen met de vragen en de bronnen op het scherm. Het examen wordt immers op vergelijkbare manier via de computer afgenomen. Lees verder

Intriges aan het hof. Deel IV-2: ‘Der Alte Fritz’

In het kader van onze recent herziene uitgave ART-History, Hofcultuur (2016) blogt LAMBO de serie Intriges aan het hof. Vorige week startten we met deel IV-1, over de jeugd van Frederik II (de Grote). Deze week lezen we hoe het hem als koning verging.

Door Marita Vervoort

In 1740 overlijdt Frederik Willem I en wordt Frederik II tot koning gekroond. Hij  vertrekt onmiddellijk na zijn kroning – zonder Elisabeth Christine – naar Potsdam. Hij verbiedt haar hem te bezoeken: na 1740 zullen ze elkaar nog slechts zeer incidenteel bij sommige staatsaangelegenheden zien en dan heeft hij de neiging haar in één zin af te serveren. Zo begroet hij haar in 1756 bijvoorbeeld, als zij Sans Souci voor het eerst bezoekt, met de legendarische zin: ‘Madame! U bent dikker geworden’ waarna hij haar verder aan haar lot overlaat. Elisabeth Christine zal voor de rest van haar leven een zwak voor hem blijven houden; hij echter leeft alleen verder, overwegend door mannen omringd; dit geldt ook voor zijn hofhoudingen in Potsdam en Berlijn. Het zal dus niet verbazen dat het echtpaar kinderloos is gebleven. Volgens de beroemde avonturier Casanova, van wie vaststaat dat hij Frederik de Grote heeft ontmoet, werd over zijn mogelijke homosexualiteit door tijdgenoten niet moeilijk gedaan; Frederik was erg gesteld op Männerfreundschaften.
Lees verder

Intriges aan het hof. Deel IV-1: ‘Der Alte Fritz’

In het kader van onze recent herziene uitgave ART-History, Hofcultuur (2016) blogt LAMBO de serie Intriges aan het hof. Deze én volgende week deel IV, over Frederik II (de Grote) van Brandenburg – Pruisen – ‘Der Alte Fritz’ (1712 – 1786). 

Door Marita Vervoort

B32 Intriges IV-1 -Frederik II.png

Frederik II van Pruisen op 27-jarige leeftijd (1739).

In 1712 wordt Frederik II van Pruisen in Berlijn in het huis Hohenzollern geboren als zoon van Frederik Willem I. Zijn vader geeft hem een uiterst strenge, keiharde, tirannieke en militaire opvoeding. Als hij als 6-jarig jongetje van zijn paard valt wordt hij niet door pa getroost maar ontvangt hij een flinke optater, net als voor het dragen van handschoenen bij extreme vrieskou. Vader ‘Soldatenkoning’ Frederik Willem I vindt het van het grootste belang dat zijn zoon militair gezien straks uiterst bekwaam is; de macht van een koning is volgens hem immers gebaseerd op een sterk leger, en dus is het in zijn ogen evident dat zijn opvolger niet ‘soft’ opgevoed kan worden. Hij schrijft daartoe een ‘Instructie’, waarin staat dat de kroonprins niet onderwezen mag worden in filosofie, Latijn, natuurkunde en geschiedenis van vóór 1600; van de eeuwen vóór de Pruisische overheersing. Klassieke verhalen over verloren oorlogen waren al helemaal uit den boze. Het wordt hem dus met de paplepel ingegoten dat hij een goed soldáát moet worden: op zijn zesde heeft hij al een eigen regiment en voor zijn verjaardag krijgt hij een echt kanon. Lees verder

Zomervoornemens in het Rijksmuseum: van idee naar examenrondleiding

Door Liesbeth Sparks, medewerker voortgezet onderwijs bij het Rijksmuseum

De examens voorbij, de zomer voor de deur! Zomertips voor wie in Amsterdam is: sculpturen van Guiseppe Penone in de tuinen van het Rijksmuseum, of vanaf 2 juli de levensgrote Rembrandt-portretten Marten en Oopjen, te zien in de Nachtwachtzaal. Maar, al is het (bijna) zomer: bij Team Onderwijs van het Rijksmuseum kijken we alvast vooruit naar september. Dan lanceren we een nieuwe Examenrondleiding Kunst – thema: Romantiek en realisme – en daarvoor moeten we nog heel wat voorbereiden.

Hoe komen we eigenlijk van een goed voornemen naar een top-rondleiding? Het belangrijkste: leerlingen actief betrekken bij de kunst en zoveel mogelijk zélf laten ontdekken. Dus testen we de rondleiding van tevoren, met rondleider Elke Kuiper en ontwikkelaar Valentijn Rambonnet. Werken de opdrachten goed? Eén opdracht over het impressionisme blijkt een hit. Het werkt zo. Elke verdeelt de leerlingen in drie kleine groepen. Eén groep is de jury. Zij moeten zo dadelijk bepalen welke groep de beste argumenten heeft. De twee andere groepen krijgen beiden een werk toegewezen: één van Breitner en één van Monet. Zij moeten bedenken waarom dat werk de beste momentopname is. De jury bepaalt de winnaar.

B30 Monet.jpg

Claude Monet, La Corniche bij Monaco (1884).

Elke staat bij de groep die La Corniche bij Monaco van Monet toegewezen heeft gekregen. “Gaat het goed?” vraagt ze. “Hmm,” zegt één meisje, “eigenlijk vinden we dat een veel beter voorbeeld,” Lees verder

Intriges aan het hof. Deel III: Nederlands befaamdste hofintrige

In het kader van onze recent herziene uitgave ART-History, Hofcultuur (2016) blogt LAMBO de serie Intriges aan het hof. Deze week deel 3, over de befaamdste hofintrige van ons land: de Greet Hofmans-affaire die de monarchie op haar grondvesten deed wankelen.

Door Gerard Aalders

Greet Hofmans.jpeg

Greet Hofmans, 2004.

Nederlands befaamdste hofintrige is vernoemd naar Greet Hofmans. De gebedsgenezeres deed de monarchie op haar grondvesten trillen. Maar wat nog steeds de Greet Hofmans-affaire wordt genoemd was een gewone huwelijkscrisis: op paleis Soestdijk woedde een oorlog tussen koningin Juliana en prins Bernhard. De ‘Juliana-Bernhardcrisis’ was dan ook een betere omschrijving geweest, maar de mythe wil nu eenmaal dat vorstelijke huwelijken een sprookje zijn. Daarom kreeg Greet de schuld.

Ten onrechte is vaak beweerd dat Juliana de gebedsgenezeres naar Soestdijk had gehaald om haar jongste dochter Marijke (tegenwoordig Christina) van een ernstige oogkwaal te genezen. Artsen bleken daartoe niet in staat, dus zou Juliana als diepgelovig vrouw haar hoop op Greet hebben gevestigd. IJdele hoop, weten we achteraf, maar de beide vrouwen werden vriendinnen en Greet was regelmatig op het paleis te vinden. Lees verder